Bu programda, Osmanlı'nın son dönemi ile Cumhuriyet yıllarında yaşamış alim, şair ve mütercim Mehmet Tahir Olgun, yani bilinen adıyla Tâhirü'l-Mevlevî anlatılıyor. Eserleri, edep anlayışı ve onu tanıyanların hatıraları üzerinden bir portre çiziliyor.
Yolun Esası: Sünnete Uymak
Programda öne çıkan ilk tespit, Tâhirü'l-Mevlevî'nin kendi yolunu nasıl tarif ettiği. Mevlânâ'nın "Kur'an'ın kuluyum" mealindeki mısraını delil göstererek, izlediği yolun esasının Peygamber Efendimiz'in sünnetine tam olarak uymak olduğunu ifade ettiği aktarılıyor. Ona göre bu, Kur'an ve sünnete uygun bir çizgi demektir; başka bir temele dayanan bir iddia kabul edilemez.
"Kur'an'ın Bütün Manası Edeptir"
Tâhirü'l-Mevlevî'nin sıkça tekrarladığı bir söz naklediliyor: Kur'an'ın bütün ayetlerindeki mana edepten ibarettir. Bu anlayışın hem görünüşteki hem de gönüldeki edebi kapsadığı; söz ve halde edepten ayrılmamayı esas aldığı anlatılıyor. Programda, bu ortamda pek çok edip ve şair yetişmiş olmasının da bu edep vurgusuyla ilgili olduğu belirtiliyor.
Kitap Sevgisi: Bir Staj Hatırası
Programın en canlı bölümü, onun yanında staj yapan bir öğretmenin hatırası. Anlatıldığına göre bu genç, daha önce bir kitap istemek için kapısına gitmiş ve eli boş dönmüştür; bu sebeple onun yanına verilince canı sıkılmıştır. Zamanla derslerini titizlikle takip edip notlar tutunca hoca kendisiyle özel olarak ilgilenmeye başlar, evine davet eder. Kütüphanesini gördüğünde eski hadiseyi hatırlatınca, hoca kitapların üzerine asılmış bir beyti göstererek cevabını verir: "Benim sevgilim kitaptır; insan sevgilisini bir süreliğine başkasına verir mi?" Bu karşılaşmadan sonra aralarında uzun yıllar süren bir dostluk kurulur; anlatan kişi, hocasının yarım kalan Mesnevi şerhini kendisinin tamamladığını söyler.
Ölçülü Olmak
Programda nakledilen bir başka söz de sohbetin havasını özetliyor. Mevlânâ'ya "derviş günah işler mi?" diye sorulduğunda, "acıkmadan yerse günah eder" cevabını verdiği aktarılıyor. Sunucunun ifadesiyle bu cevap, bugün ölçüyü kaçıranlar için de düşündürücüdür.
Eserleri ve Tercüme Anlayışı
Programın sonunda Tâhirü'l-Mevlevî'nin kalem üretkenliği anlatılıyor: basılmış eserleri, yazma halinde kalanları ve tercümeleriyle birlikte yüze yakın kitabı bulunduğu belirtiliyor. Edebiyat lügati, edebiyat tarihine dair eserleri ve çeşitli tercümeleri sayılıyor. Tercüme hakkındaki ölçüsü ise şöyle naklediliyor: bir çeviride tercüme kokusu varsa o tercüme sayılmaz. Sunucu, onun Mesnevi şerhini okurken bu sözü duymadan önce dahi eseri bir tercümeden çok telif gibi bulduğunu söylüyor.
Bu yazı, programın ana başlıklarını özetlemektedir; anlatımın tamamı için videoyu izleyebilirsiniz.