Kimse Kendine Rutbe Vermesin (Mektûbat 126-127-128.Mektuplar)- Bayram Ali Öztürk Hoca

Bayram Ali Öztürk Hocaefendi bu sohbetinde İmam Rabbânî'nin Mektûbât'ından 126, 127 ve 128. mektupları okuyarak, manevi hayatın temeline neyin konması gerektiğini anlatıyor. Başlıktaki "kimse kendine rütbe vermesin" uyarısı, insanın kendi manevi seviyesi hakkında hüküm vermeye kalkışmasının yanlışlığına işaret ediyor. Sohbetin ağırlık merkezi ise marifetullah, yani Allah'ın gereği gibi bilinmesi meselesi.

Önce Temel, Sonra Bina

Hocaefendi sohbetin başında bir öncelik sıralaması kuruyor. Ona göre önce Cenab-ı Hakk'ın hakkıyla tanınması gelir; manevi yol, ardından tefsir, hadis ve fıkıh gibi ilimler bu temelin üzerine bina edilir. Temel eksik kalırsa üzerine kurulan katların ayakta duramayacağını söylüyor. Günümüzde çok konuşulup az iş çıkmasının sebebini de bu alt yapı eksikliğine bağlıyor.

Allah Hakkında Konuşmanın Sınırı

Sohbetin en dikkat çekici bahsi, Allah hakkında kullanılan dilin yetersizliği üzerine. Hocaefendi, İmam Rabbânî'nin görüşünü aktararak, Cenab-ı Hakk'ın öz zatının insanın kavrayışına sığmayacağını, dolayısıyla O'nu tarif etmek için kullanılan kelimelerin ancak birer işaret olduğunu ifade ediyor. Ehl-i sünnet âlimlerinin "Allah'ın varlığı zatına zâid bir sıfattır" şeklindeki tespiti hatırlatılıyor; yani varlık, ilim, hayat gibi ifadeler zatın kendisi değil, zata nispet edilen sıfatlardır.

Kayseri Levhası Benzetmesi

Bu soyut meseleyi anlatmak için hocaefendi somut bir benzetme kullanıyor. Bir şehre giderken yol kenarında görülen tabelada şehrin adı, nüfusu ve rakımı yazar; ama o tabela şehrin kendisi değildir, sadece ona dair bir işarettir. Aynı şekilde Allah hakkında kullanılan varlık ve sıfat ifadeleri de zatın kendisi değil, ona dair birer işarettir. Hocaefendi ayrıca bir ustanın hüneri ortaya çıkmadan o hüner hakkında konuşulamayacağı örneğini vererek, sıfatların tecelli etmesiyle bilinen şeyin zatın kendisiyle aynı olmadığını anlatıyor.

İnsan Kavrayışının Ölçüsü

Sohbette şu ölçü öne çıkarılıyor: insanın idrak kapasitesine tamamıyla sığan bir şey, o kapasite gibi sınırlı ve sonradan olma demektir. Bu sebeple insan, zihninde Allah'a bir şekil, bir en ve boy tasavvur ederse yanlışa düşer. Hocaefendi burada tam bir teslimiyeti tavsiye ediyor; manevi yola girenin, Allah'ın tarifine dair zihnindeki bütün kalıpları bir kenara bırakmasının gerektiğini söylüyor.

Rütbeyi Kul Değil Allah Verir

Sohbetin başlığa yansıyan mesajı, bu bahsin doğal sonucu olarak beliriyor. Allah'ı hakkıyla bilmenin sınırını kavrayan insan, kendi manevi derecesi hakkında da iddiacı olamaz. Hocaefendi, kişinin kendisine makam ve rütbe biçmesinin değil, ehl-i sünnet çizgisinde ilme ve amele sarılmasının esas olduğunu ifade ediyor.

Bu yazı, sohbetin ana başlıklarını özetlemektedir; anlatımın tamamı için videoyu izleyebilirsiniz.