Hz. Ömer'in Halifeliği ve Adalet Anlayışı | Abdurrahman Büyükkörükçü

Abdurrahman Büyükkörükçü Hocaefendi bu sohbetinde Hz. Ömer'in halifelik dönemini anlatıyor. Hocaefendi, onun ferasetini, devlet başkanı olduğu hâlde sürdürdüğü sade hayatı ve on yıllık idaresinde kurulan müesseseleri kitaplarımızda anlatılan hatıralar üzerinden aktarıyor ve Hz. Ömer'in tanınması, okunması gereken bir insan olduğunu söylüyor.

Bir Biatin Hikâyesi

Sohbet, Peygamber Efendimizin vefatından sonra halife seçimi sırasında yaşanan tereddütle başlıyor. Görüşler dağılmış, farklı isimler teklif edilmişken Hz. Ömer ilerleyip Hz. Ebû Bekir'in elini tutar ve ona biat ettiğini ilan eder. Hocaefendi bunu bir feraset örneği olarak anlatıyor.

Kur'an'ın Toplanması Teklifi

Hocaefendi'nin özellikle üzerinde durduğu ikinci hatıra, Kur'an-ı Kerim'in bir araya getirilmesi meselesi. Yemâme'de hafızların şehit olmasının ardından Hz. Ömer, Hz. Ebû Bekir'e gelerek Kur'an'ın zayi olmasından endişe ettiğini söyler ve toplanmasını teklif eder. Hz. Ebû Bekir'in kendisinden sonrası için Ömer'i işaret etmesi de sohbette yer alıyor; "çok serttir" diyenlere verdiği cevap naklediliyor: Rabbimin huzurunda, insanların en hayırlısını gösterdim derim.

Devlet Başkanının Gece Nöbeti

Sohbetin en çok anlatılan bölümü Hz. Ömer'in gündelik hâlleri. Medine'ye dışarıdan gelenlerin geceyi şehir dışındaki çadırlarda geçirdiği anlatılıyor. Hz. Ömer, Abdurrahman bin Avf'ı yanına alarak bu misafirlerin ihtiyaçlarıyla ilgilenmek üzere çadırların arasında dolaşır. Bir başka gece, telaşla dolaşan bir adamla karşılaşır; adamın eşi doğum yapmak üzeredir. Hz. Ömer koşup kendi hanımını getirir, doğuma yardımcı olurlar. Bebek kucağına verildiğinde adam, karşısındakinin halife olduğunu ancak o an anlar.

Bir Tabak Baklava

Hocaefendi'nin naklettiği bir başka hatıra Hz. Ömer'in sofrasına dairdir. Evinde baklava gören Ömer nereden geldiğini sorar; hanımı, aylık un, yağ ve şeker istihkakından biriktirdiğini söyler. Bunun üzerine Hz. Ömer hem ağlar hem de yarın heyeti toplayıp maaşından kesinti yapılmasını isteyeceğini söyler. Hocaefendi buradan şu neticeyi çıkarıyor: koca bir devletin başındaki insan, kendisine ancak yetecek kadarıyla geçinmiştir.

Anlatılan Bir Hâtıra ve Kurulan Müesseseler

Sohbette ayrıca, ordu İran içlerinde muharebe ederken Hz. Ömer'in Medine'de mescitteyken komutanına seslendiğine dair meşhur hatıra da kitaplarda nakledilen bir rivayet olarak aktarılıyor. Sohbetin sonunda hocaefendi, on yıl altı ay süren bu dönemde İslam'ın devlet hâline geldiğini söylüyor ve o yıllarda kurulan yapıları sıralıyor: kadılık müessesesi, takvim, nüfus sayımı, para basımı, vakıflar, fakirlere maaş bağlanması ve dört bine yakın cami. Hocaefendi, Hz. Ömer'in vefatı ve Hz. Âişe'nin izniyle defnedildiği yerle sohbeti tamamlıyor.

Bu yazı, sohbetin ana başlıklarını özetlemektedir; anlatımın tamamı için videoyu izleyebilirsiniz.