Cuma Sohbetleri - Tahir Büyükkörükçü - 'İnsan-ı Kamil'
Tahir Büyükkörükçü Hocaefendi'nin Kapu Camii'ndeki cuma sohbetlerinden olan bu derste konu "insan-ı kâmil", yani olgunlaşmış, gerçek manada insan olabilmiş kuldur. Hocaefendi sohbetin daha başında ölçüyü koyuyor: insan sadece sureti, boyu posu ile insan değildir; imanı, ruhu ve manasıyla insandır. İman edip salih amel işleyenlere müjde veren ayet hatırlatılarak, o müjdeye kimlerin ulaşabileceği anlatılıyor.
İnsan neyle insan olur
Hocaefendi, insanın iç âlemine yönelip Rabbine kulluk ettiği, Peygamber Efendimiz'in yoluna ve sünnetine uyduğu ölçüde gerçek insanlığa yaklaştığını söylüyor. Bunun tersi de anlatılıyor: nefsine ve şeytana uyan kimse bu fâni hayatta zevkini tatmin ettiğini sanır, fakat kabir ve sonrası hesabı ortadadır. Sohbette bu ölçünün cemaatin zihnine "çelik çivi gibi" kazınması istendiği ifade ediliyor.
Ağlayarak gelen, gülerek gidebilmek
Derste tekrar edilen güzel bir tespit var: her insan doğduğunda ağlar, çevresindekiler sevinir. Hocaefendi bunu, insanın rahat bir yerden meşakkat dünyasına gelişine benzeterek yorumluyor ve asıl marifetin tersini başarmak olduğunu söylüyor. Yani dünyaya ağlayarak gelen kulun, Mevlâsına dönerken gülerek dönebilmesi. Makam, mevki, ömrün uzunluğu ne olursa olsun herkesin dönüşünün Allah'a olduğu hatırlatılıyor.
Fener elinde insan arayan hikâye
Sohbette anlatılan meşhur temsile göre bir Allah dostu, güpegündüz elinde yanan bir kandille sokakta dolaşır. Ne aradığı sorulduğunda "insan arıyorum" der. Bu temsille anlatılmak istenen, kalabalıkların değil vasıfların aranmasıdır. Hocaefendi burada Hz. Ebubekir'in sadakati, Hz. Ömer'in adaleti, Hz. Osman'ın hayâsı ve Hz. Ali'nin ilmi gibi örnek vasıfları sayarak, aranan insanın bu ölçülerle yoğrulmuş kimse olduğunu söylüyor.
Mübarek isimlere hürmet
Derste üzerinde durulan bir başka konu, üzerinde Allah'ın veya Peygamber Efendimiz'in adı yazılı kâğıtlara gösterilmesi gereken saygıdır. Hocaefendi kendi uygulamasını anlatarak, dini yazı bulunan takvim yapraklarını ve kâğıtları ayak altına düşmesin diye ayırdığını ifade ediyor. Bu bahiste, üzerinde besmele yazılı bir kâğıdı yerden alıp temizleyen ve gönlüne bir hâl verildiği anlatılan salih bir zatın hatırası da naklediliyor.
Bir kâmile dost olmak
Sohbetin sonunda hocaefendi tavsiyesini özetliyor: insan zengin de olsa fakir de olsa, önemli olan bir gönül rehberi, doğru bir yol göstericiyle irtibatının bulunması ve ömrünün boşa gitmemesidir. Kalplerin ancak Allah'ın zikriyle huzura kavuşacağı hatırlatılarak, cemaate kelime-i şehadet tazelettirilerek ders tamamlanıyor; gelecek hafta salih amel bahsine devam edileceği bildiriliyor.
Bu yazı, sohbetin ana başlıklarını özetlemektedir; anlatımın tamamı için videoyu izleyebilirsiniz.