(7) Allah'a (c.c.) Tam Manasıyla İman Etmek - Ahmet Vanlıoğlu Hocaefendi

Ahmet Vanlıoğlu Hocaefendi bu dersinde çok temel bir soruyu ele alıyor: "Allah'a inanıyorum" diyen kişi, inandığı Allah'ı nasıl tarif eder? Hocaefendi'ye göre imanın tam manasıyla gerçekleşmesi, bu tarifin doğru ve derli toplu bilinmesine bağlıdır.

Her Şeyin Temeli Tevhid

Ders, İslam'ın Hz. Âdem'den beri süregelen ve Peygamber Efendimiz'le son şeklini alan bir bütün olduğu hatırlatmasıyla başlıyor. Bu bütünün temeli tevhiddir; yani Allah'ı birlemek. Hocaefendi, bu sebeple Müslümana aynı zamanda "muvahhid" dendiğini açıklıyor. Bu kelimenin gündelik hayatta nerede karşımıza çıktığını da gösteriyor: Cenaze namazından önce yapılan tezkiye merasiminde cemaate, giden kişinin mümin ve muvahhid olduğuna şahitlik edip etmedikleri sorulur.

Allah'ı Nasıl Tanırız

Hocaefendi burada dersin özünü veriyor. Allah'ı ancak kendisini bildirdiği şekilde bilebiliriz; aksi halde tarifimiz eksik ve yanlış olur. Ardından derli toplu bir tarif yapıyor: Varlığının başlangıcı ve sonu bulunmayan, zatında, sıfatlarında ve fiillerinde tek olan, hiçbir şeye muhtaç olmayan, yarattıklarından hiçbirine benzemeyen; hayat, ilim, görme, işitme, irade, kudret, kelam ve yaratma sıfatlarının sahibi olan zat. Allah'ı birlemek, bu sıfatları doğru kavramak ve gönülden tasdik etmektir.

Uyku Örneği ve Yerleşik Yanlışlar

Hocaefendi, dile yerleşmiş bazı sözlerin itikadî açıdan sorunlu olduğuna dikkat çekiyor. Allah'ın ne uyuklamasının ne uykusunun bulunduğunu bildiren ayeti hatırlattıktan sonra, gündelik konuşmada Allah'a yakışmayacak fiillerin nasıl rahatça isnat edildiğini örnekliyor. Bu tür kalıplar, farkına varılmadan yanlış bir Allah tasavvuru üretir.

Aslı Olmayan Metinlere İtibar Etme

Hocaefendi'nin en ısrarlı uyarısı bu başlıkta. Elden ele dolaştırılan, rüya yoluyla geldiği iddia edilen vasiyetname türü yazıların hiçbir aslı bulunmadığını söylüyor. Aynı şekilde, Kur'an nüshalarının arasından mübarek bir emanet parçasının çıktığı yolundaki iddiaları da mesnetsiz buluyor; bir emanete saygı duymakla, her rastlanan şeyi ona nispet etmeyi birbirinden ayırıyor. Ölçüsü nettir: Bağlılığımız Kur'an ve sünnetedir; büyük kabul edilen zatlara duyulan hürmet de onların Kur'an ve sünnete bağlılığından kaynaklanır. Ona göre asılsız metinlerin asıl zararı, insana mesnetsiz şeylere inanma alışkanlığı kazandırmasıdır.

İnandığı Kitabı Tanımak

Dersin sonunda hocaefendi, Müslümanların inandıkları kitap hakkında yeterli bilgiye sahip olmamasından duyduğu üzüntüyü dile getiriyor. Kur'an'ı hürmetle öpüp başına koymanın tek başına yetmediğini; onu öğrenmenin, tanımanın ve anlamanın bir sorumluluk olduğunu söylüyor. Ders, tevhid akidesine bütün benlikle sahip olmayı isteyen bir duayla tamamlanıyor.

Bu yazı, dersin ana başlıklarını özetlemektedir; anlatımın tamamı için videoyu izleyebilirsiniz.