(32) İmanın Kabulunun 8 Şartı (20-11-1998) - Ahmet Vanlıoğlu Hocaefendi

Ahmet Vanlıoğlu Hocaefendi bu dersinde, birkaç haftadır sürdürdüğü bir konuyu tamamlıyor: İmanın şartları ile imanın kabul edilmesinin şartları aynı şey midir? Hocaefendi bu ikisinin farklı olduğunu belirterek, âlimlerin sıraladığı sekiz şartı tek tek açıklıyor.

İman Esasları ile Kabul Şartlarının Farkı

Hocaefendi önce karışıklığı gidermekle işe başlıyor. İman esasları dendiğinde Âmentü'de yer alan altı madde kastedilir: Allah'a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, hayır ve şerrin Allah'ın takdiriyle olduğuna ve öldükten sonra dirilmeye inanmak. Bu altısına inanan kimse, ayrıntıları bilmese bile dinin tamamına inanmış sayılır. Ancak âlimler, bu altı esasa inanmanın gerçekten kabul edilmiş sayılabilmesi için ayrıca bazı şartlar bulunduğunu söylemişlerdir.

"Müslümanım" Demek Yetiyor mu

Sohbetin can alıcı sorusu budur. Hocaefendi, ömrü boyunca dine mesafeli duran kimsenin sıkışınca "biz de Müslümanız" demesinin bir hüküm doğurmadığını söylüyor. Müslüman olmanın şartları neyse onları yerine getirerek Müslüman olunacağını; bu sıfatın kendi kendimize verilen bir ad değil, Allah ve Resulünün ölçülerine uymakla kazanılan bir vasıf olduğunu ifade ediyor.

İnancın Kaynağı Din Olmalı

Hocaefendi burada anlaşılması kolay bir örnek veriyor. Bir kimse "Allah vardır ve birdir" dese, sözü doğrudur; fakat buna dinden değil de yalnız kendi aklıyla, felsefesiyle ulaştığını söylüyorsa o inanç geçerli olmaz. Aynı şekilde Peygamber Efendimiz için "tarihin en büyük insanıdır" demek, onu Allah'ın elçisi olduğu için değil de sadece akıllı bir insan gördüğü için söyleniyorsa yine geçerli sayılmaz. Hocaefendi, dinin emrettiği için değil de perhiz olsun diye oruç tutmayı da bu örneklere ekliyor. Neye inanılıyorsa onun kaynağı din olmalıdır.

Dinin Hükümlerine Saygı Meselesi

Hocaefendi, bir ibadeti yerine getirememenin ayrı, o hükmü hafife almanın ayrı bir mesele olduğunu vurguluyor. Yapamayan kimsenin, o hükme ve onu yapana saygı duyarak eksiğini kabul etmesi gerektiğini ifade ediyor. Uzaya çıkma çabasını değerli görürken o gök cismini yaratanı görmezden gelen bakış açısını da bu başlık altında eleştiriyor.

Sıralanan Sekiz Şart

Dersin sonunda hocaefendi maddeleri şöyle özetliyor: İman devamlı olmalı; dinin tamamına kesin biçimde inanılmalı; inanç Peygamber Efendimizin ve ashabının çizgisine uygun olmalı; iman ümit ile korku arasında bulunmalı; ölüm ötesi gerçekler gözle görülmeden önce gerçekleşmiş olmalı; dinin hükümleri yerinden oynatılmamalı; dinin saygı gösterdiğine saygı, hor gördüğüne aynı gözle bakılmalı ve inanılan esaslar doğrudan dinden alınmalıdır.

Bu yazı, dersin ana başlıklarını özetlemektedir; anlatımın tamamı için videoyu izleyebilirsiniz.