(136) İnsan Yaratan Değildir - Timurtaş Uçar Hocaefendi

İnsan neden yeryüzündeki bütün varlıklar içinde Allah'ın doğrudan muhatap aldığı tek varlıktır? Timurtaş Uçar Hocaefendi bu sohbetinde, Kur'an-ı Kerim'de sıkça geçen "ey insanlar" hitabından yola çıkarak insanın taşıdığı sorumluluğu ve "yaratan değil yaratılan" olmanın anlamını anlatıyor.

"Ey İnsanlar" Hitabının Anlamı

Sohbet, ayetlerde hitabın hayvanlara, bitkilere veya başka varlıklara değil de insana yöneltilmesi üzerinde duruyor. Hocaefendi, bunun insanda bir üstünlük, bir şeref ve bunun karşılığında bir sorumluluk bulunduğunu gösterdiğini söylüyor. Diğer varlıkların da bir kıymeti olduğunu, fakat en büyük emanetin insana teklif edildiğini, kitabın insana gönderildiğini ifade ediyor.

Bütün İnsanların Ortak Noktası

Sohbetin en çok üzerinde durulan bölümü, insanların hangi noktada eşit olduğu meselesi. Makam, mevki, ırk, soy, servet, şöhret, renk, cinsiyet ne olursa olsun bütün insanların ortak yanı yaratılmış olmalarıdır. Hocaefendi bunu somutlaştırıyor: parmağı ele, eli bileğe, bileği kola, kolu omuza bağlayan kim ise; Asyalıyı da Amerikalıyı da, siyahı da beyazı da, zengini de fakiri de aynı şekilde var eden O'dur. Buradan çarpıcı bir soruya geçiyor: insan, kendisine verilmiş bir şeyle nasıl olur da onu verene karşı büyüklenir?

Kendine Malik Olmayan Varlık

Sohbette insanın dünyaya bir kapıdan gelip başka bir kapıdan gittiği; kalış süresine, sağlığına, hatta kendi bedenine sahip olmadığı anlatılıyor. Acıkmaya, susamaya, hastalanmaya ve sonunda ayrılmaya mahkûm olan insanın "ben hâkimim" demesinin boşluğu vurgulanıyor. Bu münasebetle, bir Müslümanın vefat haberi duyulduğunda okunması sünnet olan "innâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn" ayeti hatırlatılıyor: Allah'tan geldik, O'na döneceğiz.

Kur'an'daki "Dikkat Edin" Uyarısı

Hocaefendi, ayetlerde geçen "elâ" kelimesinin üzerinde duruyor. Bunu bir askerî birlikte komutan gelmeden önce verilen "dikkat" komutuna benzeterek, Kur'an'ın önemli bir hükmü bildirmeden önce muhatabını uyandırdığını, gafletten çıkarmak istediğini anlatıyor. Yaratma nizamının Kur'an'da tekrar tekrar hatırlatılmasının da bir hikmete bağlı olduğunu söylüyor.

Sohbetin Bağladığı Yer

Ders, bir ayetin tefsirinin henüz tamamlanmadığı, konuya devam edileceği belirtilerek bitiriliyor. Hocaefendi son olarak dua ediyor; kötülük isteyenlerin kendi kötülüklerine dönmesini, İslam âleminin birliğini ve anlaşmasını niyaz ediyor.

Bu yazı, sohbetin ana başlıklarını özetlemektedir; anlatımın tamamı için videoyu izleyebilirsiniz.