(78) Fethin Anlamı - Timurtaş Uçar Hocaefendi

Timurtaş Uçar Hocaefendi bu sohbetinde, çokça konuşulmasına rağmen üzerinde az durulan bir soruyu ele alıyor: fetih nedir? Ona göre fetih, bir toprak parçasının el değiştirmesinden ibaret basit bir hadise değildir; bu yüzden mesele birçok yönüyle ele alınmayı hak ediyor.

Kelimenin Kendisi Ne Söylüyor

Hocaefendi işe kelimenin manasından başlıyor. Fetih, Türkçede "açmak" demektir. Kapının açılmasını isteyen bir Arap'ın kullandığı ifadeyle aynı kökten gelir. Fakat asıl soru şudur: neyi, nasıl açmak? Zaten açık olan bir şey fethedilmez; öyleyse fetihten önce kapanmış bir kapı olmalıdır.

Mekke Ne Zaman Kapandı

Sohbetin en can alıcı sorusu burada soruluyor. Peygamber Efendimiz kırk yaşına kadar Mekke'de yaşadı, girdi çıktı; şehir ona da herkese olduğu gibi açıktı. Şehrin taşı toprağı, sokakları, çarşısı değişmemişti. Öyleyse değişen neydi? Hocaefendiye göre değişen tek şey, davetin başlaması ve buna gösterilen tepkidir. Mekke fiziken değil, zihniyet olarak kapanmıştır; fetih de bu kapanan kapının yeniden açılmasıdır.

Sadakat Dersi

Sohbetin orta bölümünde hocaefendi, fethin sabır ve sadakatle olan bağını anlatıyor. Ashâb-ı Kehf kıssasında mağaranın kapısında bekleyen köpeği hatırlatarak, bir davanın peşinde durabilmenin ölçüsünü konuşuyor. Sevr Mağarası'nda yaşananları da bu çerçevede anıyor: örümceğin ağı, oradaki güvercinler ve mağaranın uğranmamış görüntüsü, sohbette Cenab-ı Hakk'ın koruması ve müminin teslimiyeti olarak anlatılıyor. Hocaefendi buradan, sözünde durmanın ve gevşememenin fethin ön şartı olduğu sonucuna varıyor.

Fetih mi, Zulüm mü

Sohbetin en somut bölümünde hocaefendi, Fatih Sultan Mehmed'e ait bir vakfiye metninden nakiller yapıyor. Metinde, hastanedeki hastaların etsiz kalmaması için avcıların uygun mevsimlerde ormanlara gönderilmesi; imarethanede şehitlerin hanımlarına ve şehir fukarasına ücretsiz yemek verilmesi; utandığı için yemek almaya gelemeyen iffetli fakirlere yemeğin kimse görmeden, kapalı kaplarla evlerine götürülmesi isteniyor. Hocaefendi bunu göstererek diyor ki: fetih budur. Fethedilen yerin insanına merhamet, adalet ve cömertlik götürülmedikçe o topraklar fethedilmiş değil, zulme uğramış sayılır.

Fatiha ile Fetih Arasında

Sohbetin sonunda hocaefendi, fetih kelimesinin kelime-i tevhidle ve Fâtiha sûresiyle olan bağına dikkat çekiyor. Her şehrin bir fatihi olduğu gibi Kur'an'ı açan sûrenin de Fâtiha olduğunu; bu sebeple ismindeki manayı düşünmek gerektiğini söylüyor ve konuya gelecek derste devam edeceğini belirtiyor.

Bu yazı, sohbetin ana başlıklarını özetlemektedir; anlatımın tamamı için videoyu izleyebilirsiniz.