(63) Düzen ve Faiz - Timurtaş Uçar Hocaefendi

Timurtaş Uçar Hocaefendi bu cuma dersinde, bir önceki sohbette işlediği şeytan taşlama konusuyla bağlantı kurarak faiz meselesine geçiyor. Sorduğu soru şu: Taşlanması emredilen şeytan ile faiz arasında nasıl bir münasebet var? Cevabı Bakara suresinde faizden söz eden ayetlerde arıyor ve dersini bu ayetlerin izahı üzerine kuruyor.

İnsanın yaratılıştaki yeri

Hocaefendi konuya girmeden önce bir çerçeve çiziyor. Kur'an'dan öğrendiğimize göre yaratılmışlar içinde insandan daha üstün bir varlık yok. Gözle görülemeyen varlıklar arasında ise açıkça lanete uğradığı bildirilen bir mahluk bulunuyor. Hocaefendi, cennetten çıkarma ya da cehenneme koyma yetkisinin yalnızca Allah'a ait olduğunu, hiçbir insanın böyle bir salahiyeti bulunmadığını özellikle vurguluyor.

Faiz yiyenin mahşerdeki hâli

Dersin merkezinde, faiz yiyenlerin kabirlerinden nasıl kalkacağını tasvir eden ayet var. Hocaefendi, ayette anlatılan bu hâlin mahşer meydanında herkes tarafından fark edileceğini söylüyor. Başka birçok günahın sahibi kalabalık içinde belli olmazken faiz yiyenin durumunun apaçık ortaya çıkacağını, bunun büyük bir rüsvaylık olduğunu anlatıyor. Anlatımı canlı tutmak için gündelik benzetmelere de başvuruyor.

"Terk edin" emri

Hocaefendi, ayetin devamında müminlere doğrudan seslenildiğine dikkat çekiyor. Ayette önce Allah'tan sakınılması isteniyor, ardından faizle ilgili ne kalmışsa bırakılması emrediliyor. Hocaefendi buradaki Arapça fiilin "vazgeçin, terk edin" anlamına geldiğini belirtiyor ve ayetin devam etmeyi değil, bitirmeyi emrettiğini ifade ediyor. Ayetin hem başında hem sonunda "gerçekten mümin iseniz" kaydının bulunmasını da anlamlı buluyor: Demek ki iman iddiası ile amel arasındaki tutarlılık sınanıyor.

İman iddiası ve amel

Dersin bu noktasında hocaefendi Kur'an'da sık geçen "ey iman edenler, iman edin" hitabına değiniyor. Ona göre bu, imanın sözde kalmaması, hayata ve muamelata yansıması gerektiğine işaret ediyor. Faiz konusundaki ısrarın da bu tutarsızlığın en görünür örneği olduğunu ifade ediyor.

Dersin bıraktığı ölçü

Sohbet boyunca hocaefendi kendi adına hüküm koymak yerine ayetin ifadelerine dayanıyor ve konuyu "Allah ne diyorsa o" çizgisinde tutuyor. Dinleyiciye bıraktığı ölçü sade: Faizle kurulmuş bütün ilişkileri gözden geçirmek, tövbe etmek ve o kapıyı tamamen kapatmak.

Bu yazı, sohbetin ana başlıklarını özetlemektedir; anlatımın tamamı için videoyu izleyebilirsiniz.