Bir Babanın En Kıymetli Mirası - Abdurrahman Büyükkörükçü

Abdurrahman Büyükkörükçü Hocaefendi bu sohbetinde bir babanın evladına bırakabileceği en kıymetli mirasın ne olduğunu anlatıyor. Cevap, sohbette nakledilen bir hadis-i şerifte veriliyor: Hiçbir baba, evladına güzel ahlaktan daha değerli bir miras bırakmamıştır. Sohbet bu hükmün etrafında, evlat terbiyesine dair somut tavsiyelerle örülüyor.

Evlada değer vermek

Hocaefendi, Berat gecesi öncesindeki sohbetinde işlediği konuya devam ederek, çocuklara güzel isim konulmasının önemine dair hatırlatmasını tekrarlıyor. Ardından bir hadis-i şerife dayanarak, evlada ikramda bulunmayı ve edebini güzel öğretmeyi tavsiye ediyor. Bunu açıkça şöyle izah ediyor: Çocuğa değer vermek demek, onun şahsiyetinin gelişmesine yardımcı olmak, ona mesuliyet vermek ve onu toplum için hayırlı bir unsur olarak yetiştirmek demektir.

Terbiyenin pratiği

Hocaefendi burada gündelik hayattan somut ölçüler veriyor: Büyüklere karşı nasıl saygılı olunur, anne babanın yanında nasıl oturulur, misafire nasıl ikram edilir, hocaya ve öğretmene ne kadar hürmet gerekir. Bunların ailede öğretilmesi gereken şeyler olduğunu söylüyor. Terbiyenin yolunu da tarif ediyor: helal rızık, ailenin kendi şahsi örnekliği ve gönle dokunan tatlı bir ikaz.

"Bana bir harf öğretenin..."

İlme ve muallime saygı bahsinde hocaefendi, Hz. Ali'ye nispet edilen meşhur sözü hatırlatıyor: Bana bir harf öğreten, beni kendisine köle kılmıştır. Bu sözü, ilim adamına gösterilmesi gereken hürmetin ölçüsü olarak aktarıyor.

Ölçüsü olmayan bir telkin

Sohbette anlatılan bir hatıra, meselenin diğer yüzünü gösteriyor. Hocaefendi, elli yıl kadar önce İstanbul'da okumuş bir büyüğünden dinlediklerini naklediyor: Bir hoca, ilk derste öğrencilerine artık şehirli ve üniversiteli olduklarını söyleyip, anne babalarının yanındaki edebi terk etmelerini telkin etmiştir. Hocaefendi bunu iyi bir muallimlik örneği saymıyor ve ilmin ahlaktan ayrı düştüğünde hayır getirmeyeceğini ifade ediyor. Bu bahiste, ilmin yanlış elde bir musibete dönüşebileceğini işleyen edebiyatımızdaki örneklere de işaret ediyor.

Karşılıklı sorumluluk

Hocaefendi meseleyi tek taraflı bırakmıyor. Gençlerin "hep bize yükleniyorsunuz" itirazına karşılık, anne babalara da düşen sorumluluğu hatırlattığını söylüyor. Anne babalar evlatlarının hâline dikkat edecek, gençler de anne babalarına saygıda kusur etmeyecektir.

Okunması tavsiye edilen iki metin

Sohbetin sonunda hocaefendi iki kaynağa yönlendiriyor: Kur'an-ı Kerim'de yer alan ve Lokman aleyhisselamın evladına verdiği öğütler ile Şeyh Edebali'nin Osman Gazi'ye ve kendisinden sonra geleceklere yaptığı nasihatler. Bunların ailece okunmasını ve hayata tatbik edilmesini tavsiye ediyor.

Bu yazı, sohbetin ana başlıklarını özetlemektedir; anlatımın tamamı için videoyu izleyebilirsiniz.