(187) Kurban Kesmek Nedir - Timurtaş Uçar Hocaefendi

Timurtaş Uçar Hocaefendi bu vaazında yaklaşan Kurban Bayramı münasebetiyle kurban ibadetini ele alıyor. Konuya doğrudan hükümlerle girmiyor; önce kurbanın hac ile olan bağını ve müminler arasında kurduğu birlik duygusunu anlatıyor, ardından kimin kurbanla mükellef sayıldığını açıklıyor.

Şuurla Yapılan İbadet

Hocaefendi söze bir özeleştiriyle başlıyor. Ona göre bugün Müslümanlar kıldıkları namazın, tuttukları orucun ve kestikleri kurbanın şuuruna yeterince sahip değiller. İbadetin şeklinden önce anlamının kavranması gerektiğini vurguluyor.

Kurban Hacdan Ayrılmaz

Vaazın ana fikirlerinden biri budur. Hocaefendi, kurbanın Zilhicce ayında başlayan hac mevsiminin sonunda yer aldığını, kitaplarda hac ile kurbanın birlikte zikredildiğini söylüyor. Hacılar Mekke'de kurban keserken dünyanın her yerindeki Müslümanlar da bayram günlerinde aynı ibadeti yerine getirirler.

Sözde ve Fiilde Birlik

Hocaefendi bu ortaklığı iki başlıkta topluyor. Birincisi sözlü birliktir: Bayram günlerinde farz namazların ardından okunan teşrik tekbirleriyle dünyanın neresinde olursa olsun bütün Müslümanlar aynı cümleleri söylerler. İkincisi fiilî birliktir: Aynı günlerde kesilen kurbanlarla ortak bir davranış ortaya konur. Hocaefendiye göre bu, ümmetin dağınıklığı içinde hâlâ ayakta duran bir beraberlik işaretidir.

Kurban Kime Vaciptir?

Vaazın ikinci bölümünde hocaefendi, fıkıh kitaplarında sayılan şartları maddeler hâlinde açıklıyor. Bu şartları kendi adına hüküm koyarak değil, dinimizin ölçüleri olarak aktarıyor: Kişinin Müslüman olması, akıl sahibi olması, bulûğ çağına ermiş olması, temel ihtiyaçlarının ve borcunun dışında kurbanlık alacak kadar imkânının bulunması ve mukim olması. Beşinci şart üzerinde özellikle duruyor; seferî olan, yani belirli bir mesafenin ötesine kısa süreli yolculuğa çıkan bir kimseden kurbanın istenmediğini ifade ediyor.

Aslî Vatan Meselesi

Hocaefendi burada sık karıştırılan bir konuyu açıklıyor. Doğup büyüdüğü memleketten ayrılıp işini, evini ve ailesini başka bir şehre taşımış bir kimse için aslî vatan artık yeni yerleştiği yerdir. Bayramda memleketine giden böyle bir kimse, orada evi ve akrabaları bulunsa dahi seferî sayılır ve bu durumda namaz, oruç ve kurban bakımından farklı hükümlerin geçerli olduğunu anlatıyor.

Komşuluk ve Medeniyet

Vaazın sonunda hocaefendi bir başka meseleye geçiyor: Aynı apartmanda yıllarca oturup birbirini tanımayan insanların hâline. Ona göre paylaşmanın, hâl hatır sormanın, hastayı ziyaret etmenin olmadığı yerde medeniyetten söz edilemez. Bu vesileyle hastalara şifa ve müminlere birbirine dua etmeyi tavsiye ederek sözünü bağlıyor.

Bu yazı, vaazın ana başlıklarını özetlemektedir; anlatımın tamamı için videoyu izleyebilirsiniz.